Ewa - portret kobiecy
EWA
„Musi być do wyboru. (...)
Oczy ma, jeśli trzeba, raz modre raz szare,
czarne, wesołe, bez powodu pełne łez
(…)
Naiwna, ale najlepiej doradzi.
Słaba, ale udźwignie.
Nie ma głowy na karku, to będzie ją miała.
Czyta Jaspersa i pisma kobiece. Nie wie, po co ta śrubka, i zbuduje most
(…)
Dokąd tak biegnie, czy nie jest zmęczona.
Ależ nie, tylko trochę, bardzo, nic nie szkodzi.
Albo go kocha, albo się uparła. Na dobre, na niedobre i na litość boską.
WISŁAWA SZYMBORSKA „Portret kobiecy
Kobiety musiały przyjąć swą emancypację „z całym dobrodziejstwem inwentarza", inaczej mówiąc: zdobycie prawa wykonywania rozmaitych zawodów i dostępu do uczelni przydało im nowych obowiązków. Do trosk związanych z prowadzeniem domu doszły kłopoty zawodowe. Także sukcesy. Słowem - kariera.
„Nie ma głowy na karku, to będzie ją miała"
Ewa, bohaterka filmu „Bez miłości' w reżyserii Barbary Sass-Zdort, pragnie zrobić karierę jak najszybciej i za wszelką cenę. Będzie kłamać, udawać miłość, wykorzystywać znajomości. Potrafi także zrobić użytek ze swego uporu, zdolności i energii, toteż w szybkim czasie początkująca dziennikarka przechodzi od pisania notatek z kroniki wypadków do problemowych artykułów społecznych. Sukces niewątpliwy. Tylko za jaką cenę? Na dwudziestym piętrze nowego gmachu „Intraco" koło Dworca Centralnego w Warszawie mieszczą się biura administracyjne budynku. Dziś jest dzień wypłat, więc w wąskich korytarzach co chwila mijają się grupki ludzi. Do jednego z otwartych pokoi zagląda ktoś poszukujący kasy. Wycofuje się jednak szybko - we wnętrzu stoją reflektory, kamera. W filmie pomieszczenie to „gra" jako pokój redaktora naczelnego pewnego tygodnika. Trwa właśnie kolegium, Młoda, atrakcyjna blondynka odgarnia kosmyk włosów i z przejęciem tłumaczy:
- Te dziewczyny przyjeżdżają ze wsi, liczą, że zaznają lepszego życia.
Ale nikt im nie pokazał, jak w tym nowym świecie żyć... Ewa (Dorota Stalińska) stara się przekonać naczelnego do tematu swego reportażu: o życiu młodych robotnic w wielkim mieście. Od tego reportażu zależy bardzo wiele. Ewa musi się „wykazać", stara się o stypendialny wyjazd do Włoch...
W pokoju tłoczno - ekipa, aktorzy, także grający w tym filmie dziennikarze. Filmowy pokój redakcyjny, tak jak i prawdziwe pomieszczenia w redakcjach, nie jest zbyt przestronny, za te o wiele nowocześniejszy. Białe telefony, tapety z wzorzystego plastiku, futryny z połyskującego metalu. Na stole kilka szklanek z napisem „Intraco" Do tego wnętrza jak z reklamówki pasują krążący w nim ludzie. Wielu w stylu „Hoff" - sportowe koszule, spodnie khaki wpuszczone w wysokie buty z jasnej skóry.
„Słaba, ale udźwignie"
Reżyser Barbara Sass-Zdort zarządza następne ujęcie. Narada skończona, naczelny zaakceptował temat. Ewa jednak chmurzy się, gdyż przed chwilą Piotr (Władysław Kowalski) zbyt gorliwie ją poparł. Zapatrzony w nią Piotr stara się pomagać Ewie, jak tylko może, i ona umie to wykorzystać. W tym jednak przypadku zbyt jawna protekcja mogłaby jej tylko zaszkodzić.
Sfilmowana przed chwilą scena przedstawia Ewę taką, jaka jest ona „na zewnątrz", dla ludzi: energiczna, ambitna dziennikarka. A jednak dla Ewy kariera nie jest chyba celem samym w sobie. Choć film nazywa się „Bez miłości", motywem działania bohaterki jest właśnie uczucie. Dzięki karierze Ewa ma nadzieję odzyskać mężczyznę, którego kiedyś kochała a także udowodnić jemu i sobie, że potrafi być kimś więcej niż bezradną nikomu niepotrzebną, naiwną dziewczyną.
„Dokąd tak biegnie, czy nie jest zmęczona"
Do następnego ujęcia ustawiają się obok aktorów dziennikarze występujący w rolach kolegów Ewy. Pytałam kilkoro z nich - nie znają szczegółów scenariusza. Ciekawe, jak oceniliby Ewę. Jej reportaże są dobrze napisane, traktują o ważnych społecznie sprawach. Jednakże Ewa, osiągając kolejne sukcesy, nie cofa się przed kłamstwem czy nielojalnością, jeśli tylko może jej to w czymś pomóc. Postępuje tak, bo pragnie odzyskać miłość ojca jej dziecka, chce także zdobyć nareszcie samodzielność i niezależność. Lecz kiedy los przestanie jej sprzyjać, zastanowi się wreszcie nad swoim postępowaniem. Może nawet zupełnie się zmieni. Jaka jest Ewa?
„Trzyma w rękach wróbelka ze złamanym skrzydłem,
własne pieniądze na podróż daleką i długą
tasak do mięsa, kompres i kieliszek czystej"
WISŁAWA SZYMBORSKA „Portret kobiecy"
